Torque Wrench คืออะไร? วิธีเลือกซื้อประแจปอนด์

เคยเจอปัญหาชิ้นงานเสียหายจากการขันโบลท์หรือน็อตที่แน่นเกินไปหรือไม่ การใช้ Torque Wrench หรือประแจปอนด์ที่ได้มาตรฐานคือทางออกของปัญหานี้ บริษัท SCMA เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านระบบอัตโนมัติพร้อมให้บริการเครื่องมือวัดทดสอบที่มีความแม่นยำสูง บทความนี้จะพาคุณไปทำความรู้จักว่า Torque Wrench คืออะไร ประแจทอร์คมีกี่ประเภท พร้อมคู่มือการเลือกใช้งานอย่างถูกต้อง

Torque Wrench คืออะไร?

Torque Wrench หรือที่ช่างไทยเรียกกันติดปากว่าประแจปอนด์ เป็นเครื่องมือช่างที่ออกแบบมาเพื่อควบคุมค่าแรงบิด (Torque) ในการขันโบลท์และน็อตอย่างแม่นยำ ประแจทอร์คช่วยป้องกันความเสียหายของชิ้นงานในระบบอุตสาหกรรม การทำงานที่ต้องอาศัยความแม่นยำนี้จำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบด้วย Torque Tester เพื่อรักษามาตรฐานการผลิตโดยตรง

หลักการทำงานของ Torque Wrench

ประแจทอร์คใช้ควบคุมแรงบิดที่ใช้ขันน็อตตามพิกัดที่กำหนด กลไกการแสดงค่าหรือแจ้งเตือนเมื่อถึงแรงบิดเป้าหมายขึ้นอยู่กับประเภทของประแจ

แบบคลิก (Click-type / Mechanical)

เมื่อตั้งค่าแรงบิดที่ต้องการแล้วสปริงภายในด้ามจะถูกบีบอัด เมื่อออกแรงขันประแจปอนด์จนถึงจุดที่ตั้งไว้กลไกจะปลดล็อกทำให้เกิดเสียงดังคลิก ด้ามประแจทอร์คจะพับลงเล็กน้อยเพื่อเตือนให้ผู้ใช้งานหยุดออกแรงทันที

แบบดิจิทัล (Digital / Electronic)

ระบบนี้ใช้เซนเซอร์วัดความเครียดจับสัญญาณค่าแรงบิดแปลงเป็นข้อมูลดิจิทัล Torque Wrench แบบนี้แสดงผลผ่านหน้าจอพร้อมไฟหรือเสียงเตือนเมื่อถึงค่าที่กำหนด ผู้ใช้สามารถเชื่อมต่อข้อมูลเข้าคอมพิวเตอร์เพื่อวิเคราะห์เชิงลึกได้

แบบสลิปเปอร์ (Slipping-type / Cam-over)

เมื่อผู้ใช้งานขันประแจทอร์คถึงค่าแรงบิดที่ตั้งไว้หัวประแจจะตัดการส่งกำลังหรือฟรีตัวออกไปทันที กลไกนี้ช่วยป้องกันปัญหาการขันแน่นเกินไปได้อย่างสมบูรณ์แบบ เหมาะสำหรับกระบวนการประกอบชิ้นส่วนที่บอบบาง

Torque Wrench มีกี่แบบ?

ประแจปอนด์ใช้ขันด้วยแรงบิดที่กำหนดหรือแสดงค่าแรงบิดขณะขัน สามารถแบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลักตามโครงสร้างการทำงาน

แบบคลิก (Click/Micrometer Torque Wrench)

เครื่องมือประเภทนี้นิยมใช้งานมากที่สุดในหน้างานจริง ผู้ใช้งานสามารถตั้งค่าแรงบิดได้ที่ด้ามจับ เมื่อขันประแจทอร์คถึงค่าที่ตั้งไว้จะมีเสียงเตือนพร้อมด้ามที่ฟรีตัวเล็กน้อยเพื่อป้องกันการส่งแรงเกินกำหนด

แบบดิจิตอล (Digital Torque Wrench)

รุ่นนี้มีความแม่นยำสูงสุดโดยแสดงผลเป็นตัวเลขดิจิตอลบนหน้าจอ Torque Wrench ชนิดนี้สามารถบันทึกข้อมูลพร้อมตั้งค่าขีดจำกัดการเตือนเพื่อการตรวจสอบคุณภาพกระบวนการผลิตได้อย่างละเอียดถี่ถ้วน

แบบสเกลเข็ม (Dial Torque Wrench)

ผู้ใช้งานสามารถอ่านค่าแรงบิดแบบเรียลไทม์ผ่านหน้าปัดเข็มขณะทำการขัน ประแจปอนด์ประเภทนี้เหมาะสำหรับงานที่ต้องการดูการเปลี่ยนแปลงของแรงบิดอย่างต่อเนื่อง

แบบก้าน (Beam Torque Wrench)

โครงสร้างเป็นก้านเหล็กพร้อมสเกลบอกแรงบิด เมื่อออกแรงขัน ก้านประแจจะโก่งและเข็มชี้จะแสดงแรงบิดที่สเกล กลไกมีโครงสร้างเรียบง่าย

การบำรุงรักษา Torque Wrench

การดูแลประแจปอนด์อย่างถูกวิธีช่วยรักษาความแม่นยำรวมถึงยืดอายุการใช้งานให้นานขึ้น การบำรุงรักษาประแจทอร์คมีขั้นตอนที่ผู้ปฏิบัติงานควรปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด

คลายสปริงก่อนเก็บ

ประแจแบบคลิกที่ใช้สปริงหลายรุ่นต้องปรับลงถึงค่าแรงบิดต่ำสุดที่ระบุบนสเกลก่อนเก็บ ให้ปฏิบัติตามคู่มือของรุ่นนั้น เพราะกลไกแต่ละแบบมีข้อกำหนดในการเก็บต่างกัน

การทำความสะอาด

หลังการใช้งานควรใช้ผ้าแห้งสะอาดเช็ดคราบน้ำมันออกจากตัวเครื่องมือ ผู้ใช้งานไม่ควรนำประแจปอนด์ไปล้างน้ำหรือใช้สารเคมีกัดกร่อนทำความสะอาด เพราะอาจทำลายกลไกป้องกันสนิมภายนอก

หล่อลื่นหัวเฟือง (Ratchet)

ช่างเทคนิคควรหยอดน้ำมันหล่อลื่นบริเวณหัวประแจเป็นประจำเมื่อสังเกตเห็นความฝืด การดูแลชิ้นส่วนนี้ช่วยให้กลไกของ Torque Wrench ทำงานได้อย่างราบรื่นลดการสึกหรอจากการเสียดสี

หลีกเลี่ยงการใช้ผิดประเภท

ให้ใช้ประแจแบบคลิกตามทิศทางที่ผู้ผลิตระบุ บางรุ่นรองรับทั้งตามเข็มและทวนเข็มนาฬิกา หลีกเลี่ยงการใช้คลายน็อตหรือการต่อด้ามหากผู้ผลิตไม่ได้ระบุวิธีที่รองรับ

การใช้งาน Torque Wrench

จากประสบการณ์หน้างานจริงของทีมวิศวกร SCMA เราพบว่าเครื่องมือวัดแรงบิดถูกนำไปใช้ในงานที่ต้องการความแม่นยำสูงเพื่อป้องกันชิ้นส่วนเสียหาย การใช้งานประแจปอนด์ครอบคลุมตั้งแต่งานประกอบชิ้นส่วนไปจนถึงกระบวนการตรวจสอบคุณภาพทางวิศวกรรม

งานอุตสาหกรรมและยานยนต์

ช่างเทคนิคใช้ประแจทอร์คขันชิ้นส่วนเครื่องยนต์รวมถึงโครงสร้างหลักเพื่อให้ได้มาตรฐานความปลอดภัย การควบคุมแรงบิดช่วยป้องกันอุบัติเหตุรุนแรงจากชิ้นส่วนที่ประกอบไม่แน่นหนาเพียงพอ

งานตรวจสอบ (Inspection)

ผู้ตรวจสอบใช้ประแจปอนด์ตรวจแรงบิดตามวิธีที่กระบวนการผลิตกำหนด ค่าแรงบิดเพียงอย่างเดียวไม่ยืนยันแรงดึงในสลักเกลียวโดยตรง เพราะแรงเสียดทานที่เกลียวและผิวสัมผัสมีผลต่อแรงดึงที่เกิดขึ้น

งานเครื่องจักรกล

ชิ้นส่วนเครื่องจักรต้องการความแม่นยำในการประกอบอย่างมาก วิศวกรใช้ประแจปอนด์ควบคุมการขันเพื่อป้องกันการบิดเบี้ยวของโครงสร้าง ช่วยลดความเสี่ยงที่ชิ้นส่วนจะหลุดร่วงขณะเครื่องจักรทำงานหนัก

Torque Wrench ต้องทำการตรวจวัดค่ามาตรฐานไหม?

ความแม่นยำของประแจปอนด์จะลดลงตามระยะเวลาการใช้งานรวมถึงการสึกหรอของกลไกภายใน การสอบเทียบประแจทอร์คอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อรักษามาตรฐานกระบวนการผลิตในภาคอุตสาหกรรม

ประแจปอนด์วัดค่ามาตรฐานอย่างไร

ห้องปฏิบัติการสอบเทียบจะเปรียบเทียบค่าของเครื่องมือกับมาตรฐานอ้างอิง ให้พิจารณาผลสอบเทียบและความไม่แน่นอนตามพิกัดของรุ่น มาตรฐานที่ใช้อ้างอิง และเกณฑ์ของงาน

ความถี่ในการวัดค่าทดสอบเครื่องมือ

กำหนดรอบสอบเทียบตามคู่มือผู้ผลิต ความถี่และสภาพการใช้งาน รวมถึงความสำคัญของงาน หากประแจตกกระแทกหรือถูกใช้งานเกินพิกัด ควรตรวจสอบความถูกต้องก่อนนำกลับไปใช้

วิธีเลือกซื้อ Torque Wrench

การลงทุนซื้อประแจทอร์คที่เหมาะสมช่วยลดปัญหาหน้างานพร้อมเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ผู้ปฏิบัติงานควรพิจารณาปัจจัยต่อไปนี้ก่อนตัดสินใจเลือกซื้อประแจปอนด์มาใช้งานตามมาตรฐานชิ้นส่วนระดับสากลอย่าง RS Components

• เลือกช่วงแรงบิด (Torque Range): ควรเลือกรุ่นที่รองรับค่าแรงบิดครอบคลุมชิ้นงาน โดยให้ค่าที่ใช้งานจริงอยู่ระหว่าง 30% - 80% ของค่าสูงสุดเพื่อความแม่นยำของ Torque Wrench
• ขนาดหัวขับ (Drive Size): เลือกขนาดหัวขับประแจปอนด์ให้ตรงกับลูกบล็อกที่มี เช่น 1/4 นิ้วสำหรับงานเล็ก 3/8 นิ้วสำหรับมอเตอร์ไซค์ 1/2 นิ้วสำหรับงานรถยนต์ทั่วไป
• ประเภทของประแจทอร์ค: เลือกรูปแบบให้เหมาะกับลักษณะงาน เช่น แบบคลิกสำหรับการใช้งานทั่วไป แบบดิจิตอลสำหรับงานที่ต้องการเก็บบันทึกข้อมูลการขันอย่างละเอียด
• วัสดุและการรับรองมาตรฐาน: ตรวจสอบว่าเครื่องมือผลิตจากเหล็กกล้าคุณภาพสูง พร้อมมีใบรับรองการสอบเทียบจากโรงงานผู้ผลิตเพื่อยืนยันความเที่ยงตรง

สรุป

Torque Wrench คือเครื่องมือสำคัญที่ช่วยควบคุมคุณภาพการประกอบชิ้นงานในโรงงานอุตสาหกรรม การเลือกใช้ประแจปอนด์ที่ได้มาตรฐานพร้อมการบำรุงรักษาอย่างถูกต้องจะช่วยยืดอายุการใช้งาน ทีมวิศวกร SCMA ยินดีให้คำปรึกษาพร้อมบริการจัดหาประแจทอร์คที่มีคุณภาพสำหรับธุรกิจคุณ

สนใจสั่งซื้อหรือปรึกษาผ่าน LINE Official: @SCMA

หากต้องการซื้อ Torque Wrench สามารถซื้อจาก SCMA ได้แล้ววันนี้!

การเลือกประแจทอร์คที่ถูกต้องเป็นจุดเริ่มต้นของการยกระดับประสิทธิภาพการผลิตที่ยั่งยืน บริษัท SCMA เป็นตัวแทนจำหน่าย เครื่องมือวัด อุปกรณ์เทคโนโลยีอุตสาหกรรมระดับโลก หากคุณกำลังมองหาประแจปอนด์คุณภาพสูงพร้อม บริการหลังการขาย แบบครบวงจร ติดต่อทีมวิศวกรของเราเพื่อรับโซลูชันที่ดีที่สุดได้ทันที

คำถามที่พบบ่อย

Torque Wrench คืออะไร?

เครื่องมือช่างที่ใช้กำหนดค่าแรงบิดในการขันโบลท์และน็อต ป้องกันไม่ให้ชิ้นงานเสียหายจากการขันที่แน่นเกินไป

ประแจปอนด์แบบคลิกทำงานอย่างไร?

เมื่อผู้ใช้ออกแรงขันถึงค่าที่ตั้งไว้กลไกภายในจะทำงานทำให้เกิดเสียงคลิกเพื่อแจ้งเตือนให้หยุดขันทันที

ทำไมต้องคลายประแจทอร์คก่อนเก็บ?

ประแจแบบคลิกที่ใช้สปริงหลายรุ่นต้องปรับไปที่ค่าต่ำสุดบนสเกลเพื่อลดแรงกดค้างบนสปริง ให้ยึดวิธีเก็บที่คู่มือของรุ่นนั้นกำหนด

ควรสอบเทียบประแจปอนด์บ่อยแค่ไหน?

กำหนดรอบจากคู่มือผู้ผลิต ความถี่ใช้งาน และข้อกำหนดคุณภาพของงาน งานที่ต้องควบคุมแรงบิดอย่างเคร่งครัดอาจต้องตรวจสอบระหว่างรอบสอบเทียบ

สามารถใช้ Torque Wrench คลายน็อตได้หรือไม่?

ไม่ควรนำไปใช้คลายน็อตเด็ดขาดเพราะจะทำให้กลไกภายในเสียหาย ยกเว้นรุ่นนั้นถูกออกแบบมาให้ทำงานแบบสองทิศทาง